Our baba doesn't say fairy tales

anti state communist news from the ex communist states

Πολωνία: πώς φτάσαμε ως εδώ;

Image-26-10-20-at-1.31-PM

Πολωνία: πώς φτάσαμε ως εδώ;

Τις τελευταίες μέρες τον γύρω του κόσμου έκαναν οι εικόνες γυναικείων διαδηλώσεων από την Πολωνία ενάντια στην καθολική απαγόρευση των εκτρώσεων στη χώρα. Η απαγόρευση των εκτρώσεων στη χώρα, μετά από δεκαετίες ελευθερίας επί σοσιαλιστικού καθεστώτος, είναι μια μακρά διαδικασία. Ξεκίνησε σταδιακά ήδη από την επαύριον της πτώσης του σοσιαλιστικού καθεστώτος με νομοθεσία που πέρασε η κυβέρνηση Βαλέσα το 1993. Εκείνη η νομοθεσία ζητούσε φορολογικά δικαιολογητικά για την απόδειξη της αναγκαιότητας της έκτρωσης, προσπαθώντας σταδιακά να αυστηροποιήσει τον ακόμα εν ισχύ σοσιαλιστικό νόμο που δικαιολογούσε την έκτρωση κατ’ αίτημα στην δικαιολογία από την πλευρά της γυναίκας ότι “θα δυσκολευτεί να το μεγαλώσει λόγω κοινωνικών αναγκών”. Από το 1993 μέχρι το 1999 σταδιακές μικρομετατοπίσεις στη νομοθεσία υπήρξαν προς την κατεύθυνση της αυστηροποίησης. Αυτά τα νομοθετικά πλαίσια αποτέλεσαν επίσης αίτια πολλαπλών διασπάσεων στην κομματική ζωή της χώρας καθώς ακόμα και μέλη συντηρητικών κομμάτων θεωρούσαν ότι η νομοθεσία βαδίζει προς λάθος κατεύθυνση. Παρ’ όλα αυτά η πορεία αυτή δεν σταμάτησε.

Αξίζει να σημειωθεί, ότι από την εποχή του Βαλέσα μέχρι σήμερα, η διείσδυση της καθολικής εκκλησίας στην πολιτική ζωή της Πολωνίας και στους κυβερνητικούς κύκλους είναι όλο και πιο έντονη. Εκκλησίες άρχισαν να χτίζονται σε αδιανόητη πυκνότητα πληθυσμού, πολλές φορές σε βάρος ελεύθερων χώρων, εκπαιδευτικά καθολικά ιδρύματα και thinktanks άρχισαν να έχουν πρωτεύοντα ρόλο στην κοινωνική ζωή. Τα κόμματα, με εξαίρεση τα κεντρο-αριστερά, άρχισαν να θεωρούν δεδομένη την ανάγκη του εναγκαλισμού με την καθολική εκκλησία αν ήθελαν να κερδίσουν την ψήφο. Η πρώτη απόπειρα να απαγορευτεί ολικά η έκτρωση ήρθε το 2016 όπου και αναχαιτίστηκε από την απεργία γυναικών γνωστή και ως «Μαύρη Δευτέρα«. Το εθνικιστικό κόμμα PiS από τότε έμαθε το μάθημα του, και μαζί και οι καθολικοί ιθύνοντες. Σταδιακά οχύρωσαν το συνταγματικό δικαστήριο με φιλοκυβερνητικούς δικαστές και παρέπεμψαν την υπόθεση εκεί όταν η σύνθεση του δικαστηρίου ήταν η δέουσα. Ο πολιτικός ελιγμός πέτυχε, το συνταγματικό δικαστήριο όρισε πριν λίγες ημέρες ότι η έκτρωση στην Πολωνία επιτρέπεται μόνο σε περίπτωση βιασμού και σοβαρών προβλημάτων υγείας,  ενώ η προτροπή σε έκτρωση διώκεται ποινικά.

Όπως ήταν φυσικό πορείες ξέσπασαν σε όλη τη χώρα, οι οποίες δέχτηκαν καταστολή και οι οποίες καλύφθηκαν από διεθνή ειδησεογραφικά πρακτορεία εκτενώς. Η Πολωνία ακολούθησε σε μεγάλο βαθμό πορεία παρόμοια με αυτή των χωρών όπου η καθολική εκκλησία έχει μεγάλη επιρροή στα κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα (για περισσότερα βλ. εδώ). Προσπάθειες ανάλογες, αποτυχημένες μέχρι στιγμής, έχουν γίνει και σε άλλες χώρες όπως στην Κροατία (κατά βάση καθολική) και στην Ρουμανία (καθολική και ορθόδοξη, εκεί οι δύο εκκλησίες συνεργάστηκαν επί του θέματος). Φυσικά δεν αποτελεί νέο ότι ο ακραίος εθνικισμός και η αντίληψη του ενοποιημένου εθνικού κορμού, εντάσσει την αναπαραγωγική ικανότητα των γυναικείων σωμάτων στον κρατικό σχεδιασμό. Το πολωνικό παράδειγμα εντάσσεται σαφώς σε αυτή την τάση, όμως εμπεριέχει κάτι παραπάνω, κάτι το προστιθέμενο. Η νομοθεσία δεν έχει απλά βιοπολιτική κατεύθυνση, μα κάτι το ανατριχιαστικά ευγονικό ως προς την ευημερία του έθνους: πρέπει να συγκροτηθεί μια εθνική, ιδεολογική και θεσμική οριακά υποχρεωτική “μητρότητα” για την μελλοντική συνέχεια του έθνους. Η ρητορική που λέει ότι “η Πολωνία επιστρέφει στο Μεσαίωνα” αν και δικαιολογημένη δημοσιογραφική ρητορεία, προσπερνά αφενός το γεγονός ότι τον Μεσαίωνα τα πράγματα δεν ήταν ακριβώς έτσι, αφετέρου, και σημαντικότερα, προσπερνά το γεγονός ότι το πολωνικό παράδειγμα είναι μάλλον εικόνα απ’ το μέλλον. Η προβλεπόμενη κρίση των εθνών-κρατών, η κρίση των οικονομικών μεγεθών και της κοινωνικής ευημερίας ωθεί τους κρατικούς ιθύνοντες στο να ρίξουν το βάρος στις γυναίκες: χρειαζόμαστε σώματα, πλεονάζοντα σώματα. Προς το γεγονός ότι αυτές οι πολιτικές αποτελούν κρατική πρωτοβουλία για μακροπρόθεσμο σχεδιασμό συνηγορεί ακόμα ένα γεγονός: παρά την θεσμική πίεση από “pro-life” οργανώσεις για αυστηροποίηση της νομοθεσίας, όλη την δεκαετία του 90′ και του 2000 δεν υπήρξε ουσιαστική κοινωνική πίεση προς αυστηροποίηση και το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού, ακόμα και του συντηρητικού πληθυσμού δήλωνε ικανοποιημένο με την νομοθεσία της δεκαετίας του 90′. Η Πολωνία βρίσκεται στο Ευρωπαϊκό δικαστήριο λόγω της νομοθεσίας της, αν και θεσμικά είναι μάλλον αδύνατο να βρεθεί λύση καθώς η κυβέρνηση μπορεί να καταψηφίσει άλλες ευρωπαϊκές νομοθεσίες σε αντίποινα. Η λύση προβλέπεται να δοθεί στους δρόμους. Aν και μια επανάληψη της επιτυχίας του 2016 μοιάζει λιγότερο δυνατή τώρα, καθώς θεσμικά το PiS είναι καλύτερα οχυρωμένο, δε μας μένει κάτι άλλο από το να ελπίζουμε.

Updated 4/11/2020: Μετά από αδιανόητες πιέσεις από τις πρωτοβουλίες και τα κινήματα γυναικών στην Πολωνία, διεθνή κατακραυγή από ανάλογες ομάδες σε όλο το κόσμο η Πολωνική κυβέρνηση υποχώρησε προς το παρόν και κάλεσε στο τραπέζι του διαλόγου «εκπροσώπους των διαδηλώσεων». Το αν θα υποχωρήσει ολικά μένει να φανεί, καθώς το ήδη υπάρχον πλαίσιο είναι αρκετά αυστηρό. Η υποχώρηση όμως, και αυτό είναι το σημαντικό, εκφράζει ίσως μια γενικότερη σύμπτωση παραγόντων: α) την ίδια την δυναμική των πορειών στην Πολωνία με διαδηλώσεις εκατοντάδων χιλιάδων για μέρες β) πιθανές μικρές αδιόρατες διαφωνίες εντός των κυβερνητικών κύκλων οι οποίοι δεν θεωρούν το μέτρο ύψιστη προτεραιότητα ακόμα και αν εν γένει συμφωνούν, και γ) την ανησυχία που υπάρχει δεδηλωμένα στην Πολωνία ότι έχουμε μπει σε μια παγκόσμια εποχή που διαδηλώσεις και κινήματα φαίνεται να μην υποχωρούν εύκολα ακόμα για ζητήματα που δεν άπτονται του μισθολογικού παράγοντα άμεσα. Από το Χόνγκ Κόνγκ μέχρι την Χιλή και την Λευκορωσία, παρά τις διαφορές και τα αδιέξοδα τους, φαίνεται πως αυτές οι διαδηλώσεις ενώ έθεταν μισθολογικά αιτήματα, αυτά δεν αποτελούσαν την αφορμή ούτε την αιχμή του δόρατος των προτεραιοτήτων. Οι γυναίκες της Πολωνίας απείλησαν ενεργά την κυβέρνηση τους με ένα τέτοιο σενάριο: μια κατάσταση στην οποία με προμετωπίδα το ζωτικό ζήτημα των εκτρώσεων θα δημιουργηθεί μια κλιμακούμενη κατάσταση σύγκρουσης και βίας η οποία μπορεί να αναδείξει πληθώρα ζητημάτων και κοινωνικών ομάδων, τις οποίες θα ήταν αδύνατο πλέον να ελέγξουν.

Σύνδεσμός της παν-πολωνικής πρωτοβουλίας ενάντια στη νομοθεσία εδώ http://strajkkobiet.eu/

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Πληροφορίες

This entry was posted on 28.10.2020 by in άρθρα/статья and tagged , , , .

Πλοήγηση

Αρέσει σε <span>%d</span> bloggers: