Our baba doesn't say fairy tales

anti state communist news from the ex communist states

Για τις τελευταίες ταραχές στο Βελιγράδι – Μια αναρχική οπτική

cover

Εισαγωγή

Αναδημοσιεύουμε μεταφρασμένο το κείμενο που έγραψαν και μας έστειλαν σύντροφοι και συντρόφισσες από το Βελιγράδι όσον αφορά τις ταραχές που παρακολουθήσαμε στα μέσα του Ιουλίου στο Βελιγράδι. Θεωρούμε πολύ σημαντική την ανταπόκριση αυτή, όχι μόνο γιατί μας μεταφέρουν τα γεγονότα από πρώτο χέρι αλλά και γιατί για εμάς είναι πολύ σημαντική η ανταλλαγή εμπειριών και απόψεων εντός του κινήματος στις χώρες της βαλκανικής.

Πριν περάσουμε στο κείμενο των συντρόφων για τις τωρινές διαδηλώσεις έχει ένα νόημα να δούμε κάποια κοινά χαρακτηριστικά που μοιράζονται οι διαδηλώσεις διαμαρτυρίας στη Σερβία τα τελευταία τέσσερα χρόνια για να μπορέσουμε, όχι μόνο να τις τοποθετήσουμε σε κάποιο πλαίσιο και να μην παραθέτουμε απλά γεγονότα, αλλά και για να ρίξουμε μια κριτική ματιά πάνω σε αυτά. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι οι τωρινές πορείες ήταν ουσιαστικά η τέταρτη φάση διαδηλώσεων στη Σερβία μετά τις τελευταίες ενάμιση χρόνο πριν (βλέπε εδώ). Αρχικά όλα αυτά τα χρόνια οι διαμαρτυρίες αυτές έχουν έναν έντονα προσωποκεντρικό χαρακτήρα, αφού κυριαρχεί ένας λόγος ενάντια στον πρόεδρο της χώρας Aleksandar Vučić, ο οποίος τον Απρίλιο του 2017, κι ενώ ήταν πρωθυπουργός, κερδίζει τις προεδρικές εκλογές και τοποθετεί από τότε στη θέση του πρωθυπουργού την Ana Brnabić, η οποία προφανώς θεωρείται ότι βρίσκεται στη θέση αυτή για τυπικούς λόγους. Ακριβώς μετά από αυτές τις εκλογές τον Απρίλιο του 2017 ήταν και η δεύτερη φάση διαδηλώσεων με κεντρικό σύνθημα «ενάντια στη δικτατορία»» με αποκορύφωμα μια πορεία στις 8 Απριλίου που συμμετείχαν μέχρι και τα συνδικάτα του στρατού και της αστυνομίας (βλέπε εδώ). Όποια και να είναι η αφορμή τα τελευταία χρόνια ο κόσμος που κατεβαίνει στους δρόμους διαμαρτύρεται κατά βάση ενάντια στις κυβερνητικές πολιτικές του Vučić και στον αυταρχικό τρόπο που έχει επιλέξει να διοικήσει το κράτος.

Ένα άλλο κοινό σημείο που έχουμε δει είναι ότι, όπως και γενικότερα στα λεγόμενα κινήματα πλατειών την τελευταία δεκαετία σε όλο τον πλανήτη, ο κόσμος που κατεβαίνει στους δρόμους προέρχεται από όλο το πολιτικό φάσμα. Εκτός από την χαρακτηριστική πορεία στις 8 Απριλίου του 17′, και στις περσινές πορείες τον Ιανουάριο του 19′ μπορούσε να δει κανείς (όπως φαίνεται από το προηγούμενο άρθρο του μπλογκ που παραθέσαμε) ότι συνυπήρχαν πλακάτ που καλούσαν το στρατό και την αστυνομία «να σταματήσουν την προδοσία και να ενωθούν με τον κόσμο» μέχρι πλακάτ ενάντια στην τρανσφοβία. Όπως γράφαμε και πέρσι, σε αυτό ακριβώς το σημείο φαίνεται ότι τα κινήματα αυτά έχουν κατά βάση φιλελεύθερα χαρακτηριστικά. Φαντασιώνονται μια ανοιχτή κοινωνία πολιτών που όλοι μιλούν ισότιμα, είναι πέρα από τα «μικροπολιτικά συμφέροντα» των διεφθαρμένων πολιτικών και των κομμάτων και το πραγματικό πρόβλημα είναι το έλειμμα δημοκρατίας και διαφάνειας. Γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο εκδιώχθηκαν εκπρόσωποι κομμάτων στις φετινές πορείες στο Βελιγράδι, γιατί για την φιλελεύθερη αφήγηση ο καθένας πρέπει να μιλάει αποκλειστικά ως άτομο, χωρίς καμιά πολιτική ταυτότητα και ποτέ ως μέρος μιας πολιτικής κοινότητας πέραν από της εθνικής πολιτικής κοινότητας και της ταυτότητας του πολίτη. Το μόνο λοιπόν που χρειάζεται είναι περισσότερη δημοκρατικότητα και πρόσβαση στο κράτος. Είτε ορίσουμε αυτό το κοινωνικό σύνολο με μια αριστερή ορολογία ως Λαό, είτε με μια δεξιά ορολογία ως Έθνος (στα σερβικά είναι η ίδια λέξη Narod), είτε με μια φιλελεύθερη ορολογία ως Κοινωνία των πολιτών έχει φανεί ως τώρα ότι αυτά τα κινήματα δύσκολα πάνε πέρα από το κράτος.

Τέλος όσον αφορά τις πρόσφατες πορείες στο Βελιγράδι, ένα πράγμα που ήταν διαφορετικό από τις υπόλοιπες χρονιές ήταν το ζήτημα της βίας. Για πρώτη φορά είδαμε τα αντίστοιχα ΜΑΤ να κατεβαίνουν στο δρόμο, να χτυπάνε κόσμο και να ρίχνουν δακρυγόνα, μιας και για πρώτη φορά υπήρξε κόσμος, ουσιαστικά από την ακροδεξιά, που επέλεξε να συγκρουστεί με την αστυνομία. Εδώ ακριβώς έχουμε άλλη μια νίκη της φιλελεύθερης αφήγησης, καθώς όπως γράφει και το παρακάτω κείμενο, το κλίμα που υπήρχε ήταν μια γενικότερη καταδίκη της βίας. Κι εδώ είναι ένα σημείο που μας προβληματίζει πάντοτε στα λεγόμενα κινήματα των πλατειών τα τελευταία χρόνια. Θα μπορούσε να πει κάποιος ότι στο επίπεδο των ιδεών κερδίζει αυτή η φιλελεύθερη καταδίκη της βίας, ενώ στο επίπεδο της ίδιας της βίας, όταν αυτή ασκείται από μέρος των διαδηλωτών, προέρχεται είτε από την άκρα δεξιά είτε από τα αριστερά ριζοσπαστικά κομμάτια του κινήματος. Και γι’ αυτό το λόγο πολλές φορές το επιχείρημα που υπάρχει για τα λεγόμενα κινήματα των πλατειών από κόσμο του αριστερού και αναρχικού κινήματος, όχι μόνο για το ζήτημα της βίας αλλά και γενικότερα, είναι το ότι πρέπει να συμμετέχει κανείς στα κινήματα αυτά για να μην ηγεμονεύσουν ακροδεξιές ή φιλελεύθερες ιδεολογίες. Για εμάς όμως το ερώτημα που πρέπει να τεθεί είναι, γιατί όλοι αυτοί οι άνθρωποι των τόσο διαφορετικών πολιτικών αποχρώσεων να μπορούν να δουν τους εαυτούς τους στον ίδιο χώρο και χρόνο και να παλεύουν όλοι μαζί για κάτι. Γιατί στο τέλος της ημέρας, δεν έχει και τόση σημασία ποια είναι η ιδεολογία ή η πολιτική ταυτότητα αυτού που πετάει την πέτρα στο κράτος, αλλά το ζήτημα είναι ποιες είναι οι αντιφατικές ιδεολογίες και οι πολιτικές και κοινωνικές ομάδες οι οποίες αποδέχονται να συνυπάρξουν μέσα σε μία κοινή διαδικασία στο δρόμο. Αυτή η διαδικασία η οποία είναι αμιγώς φιλελεύθερη, ειδικά όταν δέχονται να συνυπάρξουν κάτω από την ταυτότητα του πολίτη οι πιο ετερόκλητες πολιτικές ταυτότητες από τους αναρχικούς μέχρι τους ακροδεξιούς, αυτή ακριβώς η διαδικασία ακυρώνει ταυτόχρονα οποιοδήποτε ριζοσπαστικό χαρακτηριστικό μπορεί να έχουν τα κομμάτια του κινήματος που κατεβαίνουν στο δρόμο και τελικά δίνει βάση πιο πολύ στην ακροδεξιά επειδή είναι αυτή η πολιτική ιδεολογία που μπορεί να κινηθεί πιο εύκολα σε αφηγήσεις οι οποίες κάνουν μια γενικόλογη κριτική στο κακό πολιτικό σύστημα ή γενικά κι αόριστα στο μεγάλο κεφάλαιο χωρίς να κάνουν πραγματική κριτική στο ίδιο το κράτος και στον ίδιο τον καπιταλισμό.

Ακολουθεί το κείμενο που έγραψαν οι σύντροφοι και οι συντρόφισσες από το Βελιγράδι.

Για τις τελευταίες ταραχές στο Βελιγράδι – Μια αναρχική οπτική

Καθώς οι εικόνες της πολιτικής αναταραχής και της αστυνομικής βίας στη Σερβία εξαπλώθηκαν σε όλο τον κόσμο, πολλοί από εμάς εδώ στη Σερβία έλαβαν μηνύματα από συντρόφους που ρωτούσαν για τη φύση της αναταραχής, ειδικά λαμβάνοντας υπόψη το πόσο συγκεχυμένες και συχνά αντιφατικές είναι αυτές οι εικόνες και αφηγήσεις. Μερικοί από εμάς που βρισκόμαστε εκεί κάθε βράδυ από την έναρξη των διαδηλώσεων στο Βελιγράδι θέλουμε να προσφέρουμε τις παρατηρήσεις και την ανάλυσή μας. Θα μιλήσουμε μόνο για το Βελιγράδι, καθώς η κατάσταση στο Νόβι Σαντ και σε άλλες πόλεις ήταν πολύ διαφορετική.


Παρόλο που η πρόσφατη αναταραχή προκλήθηκε από την κυβερνητική απόφαση για την επαναφορά της απαγόρευσης της κυκλοφορίας και άλλων περιοριστικών μέτρων μετά από μια νέα αύξηση των περιπτώσεων COVID-19, οι πραγματικές αιτίες βρίσκονται στη μακροπρόθεσμη ευρεία δυσαρέσκεια με το ολοένα και πιο κατασταλτικό καθεστώς του Aleksandar Vučić και του Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος . Στην αρχή της επιδημίας, το καθεστώς πραγματοποίησε συνέντευξη τύπου με ένα γιατρό ανδρείκελο που κυριολεκτικά περιγελούσε τον ιό, ισχυριζόμενος ότι είναι «ο πιο αστείος ιός στον κόσμο«,» κάνοντας σεξιστικές παρατηρήσεις σχετικά με το πώς οι γυναίκες πρέπει να πάρουν την πανδημία ως ευκαιρία για ψώνια στην Ιταλία. Καθώς ο ιός εξαπλώθηκε, η κυβέρνηση άλλαξε γρήγορα ταχύτητες και η Σερβία εφάρμοσε μερικά από τα αυστηρότερα μέτρα στην Ευρώπη. Ο Vučić και η πρωθυπουργός Brnabić αρνήθηκαν ότι υποτίμησαν ποτέ τον ιό και μετάθεσαν τις ευθύνες στους απλούς ανθρώπους, δίνοντας στα μέτρα απαγόρευσης κυκλοφορίας έναν τιμωρητικό χαρακτήρα. Στις αρχές Μαΐου, μόλις οι αριθμοί άρχισαν να μειώνονται, η κυβέρνηση εγκατέλειψε γρήγορα τα περισσότερα προληπτικά μέτρα και επέτρεψε στη ζωή να επιστρέψει στην κανονικότητα. Μέσα σε μια εβδομάδα, οι κάτοικοι της Σερβίας από κει που τους είχε δοθεί εντολή να μην βγουν από τα διαμερίσματα τους, μπορούσανε ελεύθερα να πάνε σε μπαρ.

Το τέλος της απαγόρευσης κυκλοφορίας ήταν λίγο πριν από τις προγραμματισμένες εκλογές του Ιουνίου, τις οποίες τα κόμματα της αντιπολίτευσης μποϊκόταραν ακόμη και πριν από την πανδημία. Η κυβέρνηση χειρίστηκε τους αριθμούς των νεκρών και των μολύνσεων μέχρι τις εκλογές. Το κυβερνών κόμμα κέρδισε εύκολα, έχοντας τρέξει σχεδόν χωρίς αντίπαλο. Μετά τις εκλογές, η σοβαρότητα της κατάστασης έγινε γρήγορα εμφανής. Η καταρρέουσα δημόσια υποδομή υγειονομικής περίθαλψης της Σερβίας η οποία καταρρέει μετά από δεκαετίες παραμέλησης, υπερφορτώθηκε. Σε πληγείσες πόλεις όπως το Νόβι Παζάρ, οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης ανέφεραν ότι αναγκάστηκαν να αντιμετωπίσουν ασθενείς με COVID-19 στους διαδρόμους ως συνέπεια της έλλειψης χώρου και πόρων. Ο Πρόεδρος Vučić και η Πρωθυπουργός Brnabić έδωσαν συνεντεύξεις τύπου, ουσιαστικά αγνοόντας τους επαγγελματίες του ιατρικού τομέα, και λέγοντας ότι οι υποδομές στα νοσοκομεία της Σερβίας ήταν επαρκείς, λειτουργικές και συναγωνίζονταν αυτές των πιο προηγμένων χωρών της Δυτικής Ευρώπης.

Αυθόρμητες διαμαρτυρίες: Χρονικό και σύνθεση

Το προοίμιο των μεγάλων αυθόρμητων διαδηλώσεων πραγματοποιήθηκε το βράδυ της 2ης Ιουλίου, λίγες μέρες πριν από την ανακοίνωση του Προέδρου Vučić που πυροδότησε τις αναταραχές. Αντιδρώντας στην απόφαση για αυστηρότερα μέτρα ελέγχου, που περιελάμβαναν την απομάκρυνση των φοιτητών από τις εστίες τους, πολλοί φοιτητές διαδήλωσαν από εστίες σε διάφορα μέρη του Βελιγραδίου προς το κτίριο του Κοινοβουλίου στο κέντρο της πόλης.

Οι φοιτητές είχαν διάφορους λόγους να θυμούνται. Μόλις πρόσφατα επέστρεψαν στις εστίες τους μετά το άνοιγμα του πανεπιστημίου, μόνο για να ανακαλύψουν ότι τους είχαν πει ψέματα και τώρα διατρέχουν τον κίνδυνο να σταλούν πίσω στα σπίτια τους και να θέσουν σε κίνδυνο τις οικογένειές τους. Αυτό αποτελεί μείζονα ανησυχία σε μια χώρα όπου πολλοί άνθρωποι ζουν σε νοικοκυριά που αποτελούνται από πολλές γενιές, ειδικά για φοιτητές από μικρότερες πόλεις και αγροτικές περιοχές που είναι ακόμη λιγότερο εξοπλισμένες για να αντιμετωπίσουν μια εισροή νέων περιστατικών.

Αυτές οι διαμαρτυρίες πέρασαν χωρίς καμία σημαντική κρατική παρέμβαση. Ωστόσο, καθώς άρχισαν να φθάνουν περισσότεροι άνθρωποι, συγκεντρώθηκε επίσης μια ομάδα δεξιών διαδηλωτών, οδηγώντας σε αντιπαράθεση, όταν αρκετοί φοιτητές ζήτησαν να αφαιρέσουν ένα εθνικιστικό πανό. Μετά τη διαμαρτυρία, αυτοί οι ακτιβιστές υπέστησαν απειλές βιασμού και απειλές για τη ζωή τους από διαδικτυακά δεξιά τρολ.

7 Ιουλίου

Λίγες ώρες αφότου ο Πρόεδρος Vučić ανακοίνωσε νέα μέτρα, συμπεριλαμβανομένης της απαγόρευσης κυκλοφορίας το Σαββατοκύριακο, οι διαδηλωτές άρχισαν να συγκεντρώνονται μπροστά από το Κοινοβούλιο. Οι περισσότεροι από εμάς το μάθαμε από στόμα σε στόμα· άλλοι είδαν δημοσιεύσεις σχετικά με αυτό στο διαδίκτυο. Όταν έφτασα, είχαν ήδη συγκεντρωθεί πάνω από χίλιοι άνθρωποι. Το πλήθος περιελάμβανε πολλούς απλούς ανθρώπους, μέλη διαφόρων αριστερών και φιλελεύθερων ομάδων και κομμάτων, και κάποιους αρχηγούς δεξιών στο μπροστινό μέρος, πιο κοντά στο Κοινοβούλιο. Οι δεξιοί αναγνωρίζονται εύκολα από τις σημαίες και τα συνθήματά τους, που ακούγονται συνήθως σε ποδοσφαιρικούς αγώνες και άλλες δεξιές συγκεντρώσεις. Μέχρι τις 10 μ.μ., οι διαδηλωτές είχαν καταλάβει τα σκαλιά του Κοινοβουλίου και άρχισαν να ρίχνουν καπνογόνα και πυροτεχνήματα στο κτίριο· τελικά, ορισμένοι διαδηλωτές κατάφεραν να μπουν στο κτίριο.

Πολλοί άνθρωποι ακόμα έφταναν όταν η αστυνομία χρησιμοποίησε δακρυγόνα. Η απάντηση της αστυνομίας ήταν σκληρή· τελείως αυθαίρετα έφαγαν δακρυγόνα πολλοί παρευρισκόμενοι, διαμερίσματα και ανθρώποι που είχαν κολλήσει στην κίνηση. Οι συγκρούσεις συνεχίστηκαν για αρκετές ώρες, τελειώνοντας περίπου στις 3 το πρωί.

Αν και πολλοί άνθρωποι συμμετείχαν στις συγκρούσεις με την αστυνομία, οι πρωταρχικοί συμμετέχοντες προέρχονταν από τις τάξεις των δεξιών. Εικόνες αστυνομικής βίας εξαπλώθηκαν γρήγορα σε κοινωνικά μέσα και ζωντανά στην τηλεόραση, συμπεριλαμβανομένων του βίντεο ενός άνδρα που δήλωνε ζωντανά στην τηλεόραση ότι το έκανε αυτό για τον πατέρα του που είχε πεθάνει επειδή δεν υπήρχαν αρκετές αναπνευστικές συσκευές στο νοσοκομείο, καθώς και πλάνα που μπάτσοι χτυπούσαν κάποια παιδιά που κάθονταν σε ένα παγκάκι.

8 Ιουλίου

Εξοργισμένοι από την αστυνομική βία της προηγούμενης νύχτας, χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν το επόμενο βράδυ γύρω από το κτίριο του Κοινοβουλίου. Αυτή τη φορά η αστυνομία είχε αυξήσει σημαντικά την παρουσία της στην πόλη, φέρνοντας μονάδες αποκατάστασης της τάξης από άλλες πόλεις αλλά και τη χωροφυλακή και την ειδική αντιτρομοκρατική μονάδα (Specijalnu antiterorističku jedinicu-SAJ). Οι συγκρούσεις ξεκίνησαν νωρίς. Όπως ήταν αναμενόμενο, η αστυνομική καταστολή ήταν ακόμη ισχυρότερη. Έριξαν δακρυγόνα στο κέντρο της πόλης, τα οποία έφτασαν μέχρι και στο μεγαλύτερο μαιευτήριο στην πόλη.

Τις επόμενες ώρες η αστυνομία συνέχισε να ωθεί βίαια τους διαδηλωτές από το κέντρο της πόλης προς τις γειτονιές. Μέχρι το τέλος της νύχτας, δεν υπήρχε δρόμος στην ευρύτερη περιοχή του κέντρου ο οποίος δεν είχε μπλοκαριστεί από κάποιο είδος αυτοσχέδιου οδοφράγματος, κυρίως από κάδους σκουπιδιών.

Αν και πάλι η ακροδεξιά βρισκόταν επικεφαλής των συγκρούσεων, αυτή τη φορά υπήρχε μια ατμόσφαιρα γενικευμένης εξέγερσης. Εκείνο το βράδυ, κάποιοι από εμάς συναντήσαμε γνωστούς που δεν έχουν καμία σχέση με τη δεξιά και οι οποίοι συγκρούστηκαν με την αστυνομία και ενεπλάκησαν στην καταστροφή περιουσίας.

9 Ιουλίου

Την τρίτη ημέρα των διαδηλώσεων χαρακτήρισε κυρίως αυτό που θα μπορούσε να θεωρηθεί ως μια φιλελεύθερη αντίδραση στα γεγονότα των προηγούμενων ημερών. Αυτή τη φορά το κύριο κάλεσμα ήταν για ειρηνική καθιστική διαμαρτυρία μπροστά στο κοινοβούλιο. Η ιδέα που προώθησαν οι διοργανωτές και υποστηρίχθηκε από κάποια πολιτικά κινήματα και κόμματα ήταν ότι η καθιστή διαμαρτυρία θα αποδείκνυε ότι η πλειονότητα των διαδηλωτών ήταν ειρηνική και δεν ήθελε να προκαλέσει βία.

Η διαμαρτυρία ήταν και πάλι ογκώδης, αλλά για την πλειονότητα των ανθρώπων δεν ήταν σαφές τι θα επιτυγχάναμε εκτός από το να καθόμαστε και να καταγγέλουμε τη «βία»». Κάποιοι από εμάς ακούσαμε σχόλια ανθρώπων που ήταν ενοχλημένοι, καθώς τους λεγόταν πατερναλιστικά και επίμονα να καθίσουν.

Παραδόξως ορισμένοι διαδηλωτές χάιδευαν τα αστυνομικά άλογα και αγκάλιαζαν τους ίδιους εκείνους αστυνομικούς που είχαν ανελέητα ξυλοκοπήσει ανθρώπους τα δύο προηγούμενα βράδια. Αν και οι διαδηλωτές κατάφεραν να ωθήσουν τους δεξιούς στο περιθώριο της διαδήλωσης, οι περισσότεροι άνθρωποι που κάθονταν άρχισαν τελικά να φεύγουν, καθώς δεν υπήρχε συμφωνία να κάνουν κάτι συγκεκριμένο, όπως θα ήταν το να καταλάβουν την πλατεία. Αργότερα το βράδυ, μερικοί από τους δεξιούς επέστρεψαν και τραγούδησαν τον εθνικό ύμνο, χόρεψαν ένα παραδοσιακό χορό και τελικά έφυγαν για τα σπίτια τους.

10 Ιουλίου

Δεδομένης της αναποτελεσματικότητας της διαδήλωσης της προηγούμενης νύχτας, δεν ήταν σαφές τι θα συνέβαινε την Παρασκευή το βράδυ. Το αριστερό μπλοκ το οποίο περιελάμβανε μερικές αριστερές ομάδες, ήταν για πρώτη φορά ορατό και τα πανό τους αφορούσαν κυρίως την αστυνομική βαρβαρότητα και την υγειονομική περίθαλψη.

Για ακόμη μια φορά, οι δεξιές ομάδες κυριαρχούσαν στις πρώτες γραμμές ως τα πιο έτοιμα κομμάτια για συγκρούσεις. Ωστόσο αυτή τη φορά επικράτησαν συνθήματα που δεν ήταν ρητά δεξιά. Συνολικά η διάθεση έτεινε προς τη σύγκρουση. Όταν δάδες και πυροτεχνήματα άρχισαν να πετιούνται προς το κοινοβούλιο, ακούστηκε ένα μείγμα φωνών επιδοκιμασίας και διαφωνίας, αλλά κυρίως φαινόταν ότι οι άνθρωποι συμφωνούσαν. Οι διαδηλωτές έσπασαν την αστυνομική γραμμή που υπεράσπιζε το κοινοβούλιο και κατάφεραν να φτάσουν μέχρι τις σκάλες, όπου τελικά η συμπλοκή έληξε με δακρυγόνα και ξυλοδαρμούς. Η αστυνομία έκανε κάποιες συλλήψεις και τελικά διέλυσε το πλήθος.

11 Ιουλίου

Μια δεξιά ομάδα που συγκεντρώθηκε γύρω από έναν πρώην ιερέα, ο οποίος υπερασπιζόταν θεωρίες συνωμοσίας, έφερε μια εξέδρα και ένα ηχοσύστημα. Ενώ εκείνος έλεγε ασυναρτησίες στους υποστηρικτές του, η πλειοψηφία των ανθρώπων εγκατέλειψε τη διαμαρτυρία. Καθώς φεύγαμε, ένας από εμάς άκουσε έναν άντρα που έλεγε: «Έλα να την πέσουμε στη γαμημένη τη Βουλή».«

Αργότερα εκείνο το βράδυ, μονάδες αποκατάστασης τάξης και αστυνομικοί με πολιτικά επιτέθηκαν βάναυσα και συνέλαβαν κάποια άτομα που έμειναν και τα οποία δεν είχαν σχέση με τους προαναφερθέντες δεξιούς.

Μερικές σκέψεις για τη βία

Από την αρχή τόσο στην αφήγηση του κράτους όσο και σε εκείνη της πλειοψηφίας των πολιτικών ομάδων από όλο το φάσμα, κυριαρχούσε η καταδίκη της βίας που διαπράχθηκε από φασίστες με την αιτιολόγηση ότι δυσφημεί το προφανές μήνυμα της πλειοψηφίας των διαδηλωτών. Τι θέλει όμως η πλειοψηφία των διαδηλωτών; Η κακή διαχείριση της αντίδρασης στον COVID-19 είναι απλώς ένα σύμπτωμα από κάτι πολύ μεγαλύτερο και η σύνθεση των διαδηλωτών αντικατοπτρίζει ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα της αντιπολίτευσης στο καθεστώς του Aleksandar Vučič.

Η δεξιά ήταν εκεί γιατί, για αυτούς, ο Vučić πρόδωσε τις ακροδεξιές ρίζες του, «ξεπούλησε το Κόσσοβο» και έγινε μαριονέτα της Ευρωπαϊκής Ένωσης /του Τζορτζ Σόρος /του ΝΑΤΟ /των μεταναστών /των ερπετοειδών» ή οποιασδήποτε θεωρίας συνωμοσίας ήταν επίκαιρη εκείνο το μήνα. Για ανθρώπους που δεν είναι εξοικειωμένοι με την κατάσταση στα Βαλκάνια, ο Aleksandar Vučič πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της πολιτικής του σταδιοδρομίας στο ακροδεξιό Σερβικό Ριζοσπαστικό Κόμμα. Κατά τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, ήταν ένα από τα πιο άγρια, γενοκτονικά πολιτικά κινήματα της εποχής το οποίο φέρει ευθύνη για το θάνατο χιλιάδων ανθρώπων. Μετά από αυτό, ο Vučić μετατράπηκε σε «σύγχρονο, φιλοευρωπαϊκό πολιτικό». Από την άλλη πλευρά, η φιλελεύθερη αντιπολίτευση στο καθεστώς του Vučič, με όλες τις διαφορετικές μορφές που εμφανίζεται, έχει απαξιωθεί σοβαρά λόγω της εφαρμογής των νεοφιλελεύθερων μεταρρυθμίσεων που επέτρεψαν στον Vučić να ανέβει στην εξουσία.

Προφανώς ως αναρχικοί και αντιεξουσιαστές, απορρίπτουμε όλες τις προαναφερθείσες επιλογές. Τώρα φαίνεται και ότι ένα καλό μέρος των διαδηλωτών στους δρόμους κάνει το ίδιο. Τις δυο πρώτες ημέρες, κάποιοι πολιτικοί που εμφανίστηκαν προσπαθώντας να εκμεταλλευτούν την οργή του πλήθους, διώχθηκαν ή δέχθηκαν επίθεση. Αυτό περιελάμβανε πολιτικούς από την άκρα δεξιά όπως και κάποιους άλλους ηγέτες της αντιπολίτευσης διαφόρων αποχρώσεων. Επίσης από την πλευρά μας, η επίθεση στα σύμβολα της εξουσίας και του κεφαλαίου δεν είναι βία. Η αστυνομία υπάρχει αποκλειστικά για την προστασία αυτών των θεσμών. Η αντίσταση σε αυτά ποτέ δεν μπορεί να είναι εγγενώς λάθος. Απορρίπτουμε κάθε πολιτική που επιδιώκει να χαρακτηρίσει την επίθεση σε αυτές τις δομές ως εγγενώς παράνομη ή φασιστική. Στην περίπτωση της πιο πρόσφατης αναταραχής, ήταν η ακροδεξιά που ήταν πιο προετοιμασμένη να συμμετάσχει και να επιτεθεί. Ποτέ δεν θα μοιραστούμε τους στόχους τους, ούτε πρέπει να φετιχοποιούμε τη δράση τους εξαιτίας του ότι είναι αυτή τη στιγμή πιο έτοιμοι και ικανοί να συγκρούονται με τις δομές της εξουσίας για να επιτύχουν τους δικούς τους στόχους.

Έχει συζητηθεί πολύ η χρησιμοποίηση» φασιστών και χούλιγκαν με στόχο την πρόκληση βίας. Είναι γνωστό ότι στη Σερβία η ακροδεξιά έχει βαθιές σχέσεις με το κράτος, την αστυνομία και τις υπηρεσίες πληροφοριών. Ο Vučić τους χρησιμοποίησε σε μεγάλο βαθμό κατά την άνοδο του στην εξουσία αλλά και καθόλη τη διάρκεια της δεκαετίας του 1990. Υπήρχαν προβοκάτορες στο πλήθος σταλμένοι για να υποκινήσουν αστυνομική βία; Πιθανώς. Τις τελευταίες ημέρες έχουμε ακούσει πολυάριθμα παραδείγματα εξεχουσών ακροδεξιών ομάδων (όπως το Levijatan) που συνεργάζονται με την αστυνομία ενώ ακόμη και συλλαμβάνουν και ξυλοκοπούν ανθρώπους για λογαριασμό της. Αυτός είναι ακόμη ένας λόγος γιατί αγωνιζόμαστε ενάντια τους– αυτοί είναι απλά άλλη μια πτέρυγα του κράτους.

Εάν οι τελευταίες μέρες μας έχουν διδάξει κάτι, είναι ότι δεν πρέπει να επιτρέψουμε στους φασίστες να μονοπωλήσουν την άμεση δράση. Στις πρόσφατες εξεγέρσεις στη Χιλή και στις Ήπα, είδαμε τόσο ότι η άμεση σύγκρουση με το κράτος μπορεί να επιτύχει πολλά όσο και το πόσα ένα κίνημα μπορεί να χάσει επιτρέποντας στη φιλελεύθερη πολιτική σεβασμού να το κυριαρχήσει. Γνωρίζουμε ότι οι αναρχικοί και αντιεξουσιαστές έμειναν κυρίως στο σπίτι όταν είδαν ποιος ήταν στην πρώτη γραμμή της δράσης. Γνωρίζουμε επίσης φίλους/ες και συντρόφους/ισσες που πήγαν στις διαδηλώσεις, αντέδρασαν και συγκρούστηκαν με ανθρώπους θετοντας τον εαυτό τους σε σημαντικό κίνδυνο.

Η ακροδεξιά στο Βελιγράδι έχει πολλούς δεσμούς με το κράτος και το κεφάλαιο. Πολλοί φασίστες εργάζονται ως ιδιωτική ασφάλεια ή διαθέτουν μπαρ ή άλλες επιχειρήσεις. Αυτό δημιούργησε μια δυσμενή κατάσταση για πολλούς ανθρώπους που δεν μπορούν να εμπλακούν σε ισχυρότερες συγκρούσεις. Αλλά είδαμε ότι υπάρχει θέληση για σύγκρουση και ότι πρέπει να δημιουργήσουμε τον χώρο στον οποίο μπορούμε να προετοιμαστούμε για περαιτέρω δράση.

Επιπτώσεις και διδάγματα

Από την αρχή πολλά μηνύματα αλληλεγγύης και υποστήριξης έφτασαν από την περιοχή της πρώην Γιουγκοσλαβίας. Αυτή ήταν η πρώτη αναταραχή μεγάλης έκτασης στην περιοχή μετά τις εξεγέρσεις στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη το 2014, παρά τις σημαντικές διαφορές μεταξύ τους. Μαζί με τις διαδηλώσεις που συμβαίνουν στη Σλοβενία, μπορούμε μόνο να ελπίζουμε ότι η εξέγερση θα επεκταθεί στα Βαλκάνια.

Η προφανής συμφωνία φιλελεύθερων και δεξιών ότι η βία και η άμεση δράση είναι αποκλειστικός τομέας των φασιστών, είναι η χειρότερη πλευρά των πρόσφατων γεγονότων στο Βελιγράδι. Αυτό είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο, δεδομένου ότι το κράτος κηρύσσει αναπόφευκτα ως βίαιη οποιαδήποτε πράξη αποτελεί πραγματική απειλή για αυτό, ανεξάρτητα από το κατά πόσο αυτή είναι πραγματικά βίαιη, ενώ όσο περισσότερο αποδεκτός με άκριτο τρόπο γίνεται αυτός ο λόγος, τόσο περισσότερο ελεύθερο είναι το κράτος να χρησιμοποιήσει βία εναντίον εκείνων τους οποίους χαρακτηρίζει ως βίαιους». Αυτό ήταν προφανές όταν ο Vučić χαρακτήρισε «καθαρή τρομοκρατία»» μια αποτυχημένη απόπειρα ειρηνικών διαδηλωτών στο Νόβι Σαντ να μπλοκάρουν έναν αυτοκινητόδρομο

Πέρα από το ότι κάθε πράξη ανυπακοής και απόρριψης της κρατικής εξουσίας μπορεί να είναι απελευθερωτική, μια άλλη θετική πτυχή αυτών των γεγονότων ήταν η αποστροφή με την οποία η πλειονότητα των διαδηλωτών απάντησε στα σοβινιστικά συνθήματα και τις ενέργειες της φασιστικής μειονότητας ανάμεσα στους διαδηλωτές. Αυτό ήταν κάτι που πολλοί από τους διαδηλωτές ποτέ στο παρελθόν δεν είχαν αντιμετωπίσει με τόσο άμεσο τρόπο.

Ταυτόχρονα, θα ήταν καταστροφικό για εμάς, εάν αυτή η αποστροφή συνδεόταν με οποιαδήποτε βίαιη» δράση ή με την άμεση δράση ως τέτοια. Είναι σαφές ότι αυτός είναι ο στόχος τόσο του κυβερνώντος κόμματος όσο και των κομμάτων της αντιπολίτευσης. Τα μέλη του καθεστώτος δεν μπόρεσαν να κρύψουν τη χαρά τους που οι διαδηλώσεις έμειναν στο τέλος χωρίς να δείξουν δόντια. Τελικά επετράπη και στους πολιτικούς της αντιπολίτευσης να παρευρεθούν στις διαμαρτυρίες. Όταν και οι δύο πλευρές του κράτους – εκείνοι που κατέχουν σήμερα το μονοπώλιο της βίας και εκείνοι που προσπαθούν να φτάσουν σε αυτό – μιλούν για το κακό της βίας, αυτό που φοβούνται πραγματικά είναι ότι θα χάσουν την ικανότητα να μας ελέγχουν.

Αυτό είναι ιδιαίτερα προφανές στην απόπειρα των πολιτικών της αντιπολίτευσης να παγιώσουν τον έλεγχο μόλις τους επιτράπηκε να παραστούν στις διαδηλώσεις. Αμέσως άρχισαν να λένε στους ανθρώπους τι να φορούν (μόνο λευκά ρούχα) και να υπαγορεύουν εάν τους επιτρέπεται να στέκονται ή όχι.

Δεν πρέπει να ξεγελιόμαστε. Εμείς πρέπει:

  1. Να αποτρέψουμε τους φιλελεύθερους ή τους εξουσιαστές να εξομοιώσουν την άμεση δράση και την καταστροφή περιουσίας με τον φασισμό.

  2. Να συνειδητοποιήσουμε ότι αυτοί που μιλούν ενάντια στη βία» θέλουν πραγματικά να μας ελέγξουν – το ζήτημα της αυτονομίας, η άρνηση να μας κυβερνήσει κάποιος, είναι αυτό που τους τρομάζει πραγματικά, όχι η βία ως τέτοια.

  3. Να αντιστεκόμαστε πάντα στον φασισμό.

Ας κλείσουμε με τα λόγια που έγραψε η Marianne Ivšić, σουρεαλιστική ποιήτρια από το Βελιγράδι που συμμετείχε στις ταραχές του Μαΐου 1968 στο Παρίσι και έγραψε τότε ανώνυμο φυλλάδιο:

«Αυτή τη στιγμή, είναι μόνο η ποίηση του δρόμου που προχωρά. Το ελάχιστο πρόγραμμα είναι μια πράξη καταστροφής: είναι μια κατ’ εξοχήν πολιτική πράξη. Σε αυτό δεν υπάρχει έλεγχος, ούτε κανόνες. Η επανάσταση μπορεί να είναι μόνο καθημερινή, αν θέλουμε να πολεμήσουμε ενάντια στη γοητεία της εξουσίας… Ο δρόμος για το ξερίζωμα του φασισμού και το θάνατο του Θεού οδηγεί μέσω του χάους.»

Ας βρούμε ο ένας τον άλλον! Αυτονομία και αλληλεγγύη!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Πληροφορίες

This entry was posted on 12.08.2020 by in άρθρα/статья,μεταφράσεις and tagged , , , , .

Πλοήγηση

Αρέσει σε %d bloggers: