Our baba doesn't say fairy tales

anti state communist news from the ex communist states

Κάπου μεταξύ gentrification και προπαγάνδας. Η ιστορία του Σκόπια 2014

12768072483_a9f9815d7a_k-830x553

Μετάφραση Errikos Perdikolarios . Εισαγωγή-επεξηγήσεις Ruthless critique

Η ιστορία είναι ο συνδετικός ιστός ως αυτοπροσδιορισμός της κάθε αστικής κοινωνίας. Η ιστορία είναι ένα πλέγμα αναπαραστάσεων και διηγήσεων πάνω σε κάθε τι, στους ανθρώπους, στη γλώσσα, στις συλλαβές, στις προφορές, στα ρούχα κτλ. Η ιστορία είναι το πιο ολιστικό discourse της αστικής κοινωνίας. Δεν θα μπορούσε συνεπώς να λείπει από το πεδίο δραστηριότητας της και η αρχιτεκτονική, το αστικό τοπίο . Με βάση το υπάρχον συμβολικό πεδίο, τις υπάρχουσες και επικρατούσες διηγήσεις, πλήθος δηλωτικών αρχιτεκτονικών σημείων κατασκευάζονται από την αστική κοινωνία και το κράτος της, για να επιβληθούν στο δημόσιο χώρο και λόγο. Οι συγκεκριμένες αρχιτεκτονικές χτίζονται ή σβήνονται, χάνονται ή επαναχρησιμοποιούνται σε νέα πλαίσια για να ενταχθούν στις μεταβολές της αστικής κοινωνίας για τη κυρίαρχη διήγηση του εαυτού της. Έτσι και στα Σκόπια, η σύγκρουση για το σχέδιο «Σκόπια 2014» το αρχιτεκτονικό-ιδεολογικό project του Γκρούεφσκι  για να φτιάξει τα «νέα μακεδονικά μοντέρνα Σκόπια» καλά κρατεί.

Το σχέδιο Σκόπια 2014, είναι ένα αρχιτεκτονικό σχέδιο ανάπλασης του κέντρο των Σκοπίων, σε μια κατεύθυνση «μοντέρνα, δυτική, και εθνική» μακριά από το βαλκανικό και γιουγκοσλαβικό παρελθόν. Εδώ αρχικά είναι εμφανές το πόσο οριενταλιστική είναι η ίδια η προσπάθεια. Η εθνικοποίηση του δημόσιου αρχιτεκτονικού λόγου συμπλέει με την αποστροφή για τον «βαλκανισμό»(μια ιδιαίτερη υποκατηγορία του οριενταλισμού), την δημιουργία μιας «καθαρής μακεδονικής ταυτότητας».

Από την άλλη, το κράτος και η αστική κοινωνία δεν είναι μόνο πεδία κυρίαρχων discourses ή κριτικών τοποθετήσεων απέναντι σε αυτά. Είναι και τα πεδία κοινωνικής αναπαραγωγής, κίνησης των εμπορευμάτων, της εργασιακής δύναμης, είτε κατά την εργασία της είτε κατά την «διασκέδαση της». Είναι το πεδίο κίνησης του εμπορεύματος, των λειτουργιών του, και των μορφών κοινωνικοποίησης που προκύπτουν από αυτό. Και εκεί προφανώς προκύπτουν ανταγωνισμοί, οι οποίοι δίνουν ακριβώς το έναυσμα για την κριτική τοποθέτηση απέναντι στις κυρίαρχες αφηγήσεις. Μάλιστα οι ανταγωνισμοί αυτοί δεν διεξάγονται αποκομμένοι σε ένα οικονομικό επίπεδο, αλλά ακριβώς μέσω των τοποθετήσεων, των αφηγήσεων και των αντι-αφηγήσεων που προκύπτουν από το σύνολο των υλικών εμπειριών, είναι που διεξάγεται η πάλη της κοινωνικής αναπαραγωγής, σε μια προσπάθεια τα υποκείμενα να «ελέγξουν» το κόσμο γύρω τους, να είναι ο κόσμος λιγότερο αλλοτριωμένος, να είναι-ή τουλάχιστον να μοιάζει ότι είναι- υπό έλεγχο, ότι είναι καταληπτός. Η αρχιτεκτονική λοιπόν είναι πεδίο αντιπαράθεσης της κοινωνικής αναπαραγωγής.

Υπό αυτή την έννοια το ακόλουθο άρθρο είναι ιδιαίτερα χρήσιμο. Αυτό το οποίο όμως δεν μας λέει-και πρέπει να ειπωθεί- είναι ότι καμία αστική κοινωνία δεν είναι πλήρως ομοιογενής πόσο μάλλον στις ανατολικές ευρωπαϊκές χώρες όπου οι ρυθμοί ανάπτυξης είναι χαμηλοί και οι αντιθέσεις πολλές . Αντιθέτως το Σκόπια 2014 πέρα από τις πολλές αντιδράσεις χαίρει και εκτίμησης από κομμάτι της αστικής μακεδονικής κοινωνίας. Γιαυτό και αποτελεί πεδίο ανταγωνισμού, αλλά γιαυτό κατέστη και δυνατό εξ αρχής. Κάποιοι το θέλουν. Νέες και νέοι που οι ίδιοι βλέπουν το  βαλκανικό και γιουγκοσλαβικό παρελθόν με αποστροφή, ως «ανελεύθερο» και οπισθοδρομικό θέλουν έργα ανάπλασης. Θέλουν όντως τουρισμό. Για να μην αναφέρουμε εδώ τις εκατοντάδες θέσεις εργασίας που πρόσφερε το σχέδιο σε μια σχεδόν κατά το 1/3 άνεργη κοινωνία.

Μια άλλη ενδιαφέρουσα πτυχή του σχεδίου είναι αυτή του gentrification/ωραιοποίησης η οποία εδώ δείχνει κάτι πολύ ενδιαφέρον για το ανατολικευρωπαϊκό κράτος και το πως οι μεταβολές της αστικής κοινωνίας αποτυπώνονται εμμενώς στη κρατική λειτουργία . Ενώ στη «παλιά Δύση» το κράτος έχει πάψει να λειτουργεί σαν «ο μεγάλος Άλλος» δηλαδή σαν ένα συνολικό υποκείμενο το οποίο ορίζει τις σφαίρες του ηθικού, του δυνατού, του κατασκευαστικού κτλ, στα ανατολικά αυτό δεν συμβαίνει. Το δυτικό κράτος είναι φιλελεύθερο κράτος, πάντα μέσα στα πλαίσια της εμπορευματικής κυκλοφορίας φυσικά προτρέπει τα υποκείμενα να «απολαύσουν, να δημιουργήσουν μόνα τους, ως ελεύθεροι δημιουργικοί ιδιώτες» Στη Δύση το κράτος «καθαρίζει» μια περιοχή ύστερα από «αιτήματα της αστικής κοινωνίας» αλλά αφού ανοίξει ο δρόμος, η διαδικασία συνεχίζει από τα ίδια τα υποκείμενα σε ένα απόλυτα ιδιωτικό κλίμα diy/start up με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη έμφαση στη ποικιλότητα. Αντιθέτως το ανατολικοευρωπαικό κράτος, απόγονος του «σοσιαλιστικού»κεντρικού κράτους μέχρι το πρόσφατο παρελθόν, και έχοντας αστικές κοινωνίες οι οποίες δεν έχουν ακόμα καταφέρει να μεταβούν σε μια φάση «μετά-μοντερνισμού», δηλαδή μια τόσο εμπεδωμένη και σχετικά ομοιογενή αντίληψη για την λειτουργία της αξίας ως ατομική επένδυση σε ένα «ατομικό κεφάλαιο» λειτουργεί διαφορετικά-αν και σκοπός είναι προφανώς η αναπαραγωγή της κεφαλαιακής σχέσης. Εξακολουθεί να είναι ο «μεγάλος Άλλος». Μια κοινωνική πατρική φιγούρα, η οποία ωραιοποιεί, ορίζει, τιμωρεί και προπαγανδίζει ταυτόχρονα για το ποια είναι η «ορθή αντίληψη για την αστική κοινωνία» προσπαθώντας να ομογενοποιήσει μια μη ομοιογενή «ιδεολογικά» αστική κοινωνία, η οποία έχει ποικίλες διηγήσεις και νοηματοδοτήσεις για το παρελθόν και το παρόν της, τη λογική λειτουργίας της κτλ. Σε αυτή την αντίφαση, η οποία μέλλει να διερευνηθεί περαιτέρω, κρύβεται και ο βαθιά φιλελεύθερος και φιλοδυτικός χαρακτήρας των αντιπολιτευόμενων κινημάτων των πλατειών της ανατολικής Ευρώπης, το ότι διεκδικούν την ένταξη τους σε μια «άλλη ομοιογενή, εύρυθμη αλλά αποκεντρωμένη/ποικίλη αστική κοινωνία», να είναι ελεύθεροι να αναπτύξουν την ατομική αστική τους υποκειμενικότητα, «δημιουργικά». Αυτό προφανώς προσελκύει σε αυτά τα κινήματα το σύνολο των σκληρών δεξιών φιλελεύθερων πολιτικών δυνάμεων (λογική της υποχώρησης του κράτους), της «φιλο-ευρωπαϊκής νεολαίας», επίδοξων αυτοαπασχολούμενων και καριεριστών εργαζομένων, αλλά και της αντι-σταλινικής αριστεράς που βλέπει στον «μεγάλο ‘Αλλο» της κρατικής μορφής την «αντι-δημοκρατικότητα». Από την άλλη ο εξακολουθητικά πατερναλιστικός χαρακτήρας του κράτους σε αυτές τις χώρες, προσελκύει σε αυτό τόσο την παραδοσιακή άκρα δεξιά όσο και τη σταλινική αριστερά και τους αναπολούντες το παλαιό καθεστώς, καθώς παρά τις διαφορές τους, η ύπαρξη ενός ισχυρού κράτους το οποίο μπορεί να γίνει «εργαλείο» της τάδε ή της δείνα κοινωνικής ομάδας απέναντι στο «ξένο κεφάλαιο ή/και τους εσωτερικούς εχθρούς» αποτελεί τη βάση της κοινής συγκρότησης και αντίληψης τους .

Το σχέδιο Σκόπια 2014, κάπου μεταξύ gentrification και κρατικής προπαγάνδας  .

Υπό την αιγίδα του «Σκόπια 2014», μια γρήγορη και περίεργη εξάπλωση από αγάλματα, μνημεία και νεοκλασσική και μπαρόκ αρχιτεκτονική έχουν πρόσφατα ξεκινήσει να ξεφυτρώνουν σε όλη την έκταση της Μακεδονικής πρωτεύουσας. Ενώ ο εκφρασμένος στόχος αυτού του πρότζεκτ εκατομμυρίων ευρώ ήταν να προσελκύσει επενδύσεις από το εξωτερικό και τουρισμό στα Σκόπια, η διεθνής υποδοχή του δίνει μια άποψη του συνολικού κόστους αυτού του έργου για τη φήμη της πόλης. Η Guardian, για παράδειγμα, ξεκινάει με το Πώς τα Σκόπια έγιναν η νέα ευρωπαϊκή πρωτεύουσα του κιτς, ενώ το CNN ρωτάει αν Μετατρέπεται η πρωτεύουσα της Μακεδονίας σε θεματικό πάρκο; Πράγματι, κοιτάζοντας την κάλυψη φαίνεται δύσκολο να αποφευχθούν συγκρίσεις με την Ντίσνεϋλαντ ή το Λας Βέγκας.

Η φιλοδοξία της κυβέρνησης είναι να συγκροτήσει μια νέα εθνική ταυτότητα ξαναγράφοντας την ιστορία. Όπως τόσες άλλες μετα-σοσιαλιστικές πόλεις, η πρόσφατη μεταμόρφωση των Σκοπίων προσβλέπει σε ένα μακρινό παρελθόν, αναπτύσσοντας συλλογική αμνησία ώστε να προσπεραστούν πιο πρόσφατες αναταραχές. Το κάπως γελοίο άγαλμα του Μεγάλου Αλεξάνδρου, μια ξεδιάντροπη προσπάθεια να διεκδικήσει την κυριότητα πάνω στην κληρονομιά της αρχαίας Μακεδονίας, είναι ίσως το πιο προφανές παράδειγμα. Αυτή η μεταμοντέρνα φαντασίωση μπορεί να είναι διασκεδαστική για την υπόλοιπη Ευρώπη, αλλά είναι δύσκολο να δούμε τι σχέση έχει το “Σκόπια 2014” με τη συχνά σκληρή πραγματικότητα της καθημερινότητας στα Σκόπια.

Πέρασα τον Ιούνιο του 2015 στα Σκόπια προσπαθώντας να κατανοήσω βαθύτερα το “Σκόπια 2014”, πέραν των λόγων του γούστου για να δω την πραγματική επίπτωση που έχει το έργο στην πόλη και τους κατοίκους της. Η πρώτη μου εντύπωση όταν έφτασα ήταν πολύ πιο χαοτική απ’ ό,τι περίμενα. Το “Σκόπια 2014” δεν είναι ένα γενικό σχέδιο ή ένα ενιαίο σύνολο, αλλά μάλλον μια σειρά από μνημεία, κτίρια και προσόψεις. Παρά την προθεσμία που προτείνεται στο όνομα, τα κατασκευαστικά έργα συνεχίζονται σε πολλά από τα κύρια αξιοθέατα. Σχεδόν καθ’ όλη τη διάρκεια της επίσκεψής μου, η κεντρική πλατεία Plostad Makadonija (Στμ-πλατεία Μακεδονίας) ήταν σε μια διαδικασία εκ νέου πλακόστρωσης (“ξανά” άκουσα να παραπονιούνται οι κάτοικοι). Κάποια σχέδια, όπως η αμφιλεγόμενη επαναδιαμόρφωση της πρόσοψης και η ιδιωτικοποίηση του εμπορικού κέντρου GTC [1}, προστέθηκαν στο σχέδιο αργότερα και δεν έχουν καν αρχίσει. Εν ολίγοις, φαίνεται ότι υπάρχουν ακόμη πολλά που πρέπει να γίνουν.

Αλλά ακόμη ένα πράγμα που γρήγορα έγινε εμφανές ήταν ο βαθμός που το “Σκόπια 2014” ήταν συνδεδεμένο με μια πιο εκτεταμένη εθνική πολιτική κρίση. Με αποκορύφωμα τις διαδηλώσεις το Μάη του 2015, η κρίση ήταν η χειρότερη που χτύπησε τη χώρα από όταν κέρδισε την ανεξαρτησία της από την Γιουγκοσλαβία το 1991, και είναι εκπληκτικό πόσο γρήγορα μια συζήτηση για τις νεοκλασσικές κολώνες μπορούσε να μετατραπεί σε μια συζήτηση για τις διαδηλώσεις, τη διαφθορά και το ξέπλυμα χρήματος. Αυτό συνδέεται με το γεγονός ότι η μετατροπή-μεταμόρφωση χρηματοδοτείται σχεδόν εξ’ ολοκλήρου από την κυβέρνηση, η οποία κατάφερε να παρακάμψει εντελώς τα τοπικά συστήματα σχεδιασμού και την κανονική διαδικασία. Και δεν ήταν βοηθητικό για το κύρος του έργου το ότι ήταν πνευματικό δημιούργημα του πρωθυπουργού Νίκολα Γκρούεφσκι, του οποίου την παραίτηση ζητούσαν οι διαδηλωτές.

Στην πραγματικότητα ο Γκρούεφσκι φαίνεται ότι έχει ενορχηστρώσει τη δουλειά ο ίδιος. Μιλώντας σε ένα μέλος του κόμματός του VMRO DPMNE, και κάποιον που γνώριζε προσωπικά τον πρωθυπουργό, τον ρώτησα γιατί είχαν επιλέξει το στυλ μπαρόκ. Εκείνος ανασήκωσε τους ώμους και απάντησε «Δεν ξέρω, είναι το γούστο του πρωθυπουργού». Αλλά ενώ ο Γκρούεφσκι διατηρεί τη θέση του οι εργασίες κατασκευής φαίνεται τουλάχιστον να συνεχίζονται, ακόμη κι αν η θολούρα της διαμάχης και οι ιστορίες για ξέπλυμα χρήματος συνεχίζονται. Ο μεγαλύτερος φόβος πολλών ανθρώπων για το ημιτελές σχέδιο, ωστόσο, είναι τι θα συμβεί αν ο Γκρούεφσκι δεν επανεκλεγεί. Καθώς η πολιτική κρίση συνεχίζεται, η μοίρα του έργου κρέμεται από μια κλωστή.

Στα Σκόπια διαπίστωσα ότι ανάμεσα σε φίλους και γνωστούς μου υπάρχει μια διάχυτη αίσθηση αποξένωσης. Όταν ένα βίντεο κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 2010, δείχνοντας τα σχέδια του έργου, λίγοι Μακεδόνες πίστευαν ότι θα μπορούσε να ευοδώσει – ενδεχομένως να ήταν ένα ανέφικτο όνειρο ή ένα σαδιστικό αστείο. Οι περισσότεροι παρέμεναν συνεχώς έκπληκτοι να βλέπουν τα αγάλματα να ξεφυτρώνουν. Το έργο έχει προχωρήσει και οι ντόπιοι έχουν μείνει μπερδεμένοι και όλο και πιο θυμωμένοι. Όσο οι εργασίες κατασκευής έχουν παίρνουν τον έλεγχο του κέντρου της πόλης, έχει μετατραπεί όλο και πιο αποκομμένο από την πραγματικότητα της καθημερινής ζωής στα Σκόπια.

Όσο αναφορά το θέμα της αποξένωσης, είναι σαφές ότι το Σκόπια 2014είχε κατά κύριο λόγο αυτό το αποτέλεσμα λόγω της φυσικής του μορφής – η αρχιτεκτονική και η γλυπτική είναι αρκετά ξένη προς το στυλ και τα πρότυπα στα Σκόπια. Για παράδειγμα, ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Μακεδονίας(ΣΑΜ) ήταν ιδιαίτερα ειλικρινής στην αντίθεσή του στο έργο. Και είναι εύκολο να δει κανείς το γιατί. Όπως έγινε και με το σύστημα σχεδιασμού, ο ΣΑΜ αγνοήθηκε εντελώς. Δεν είχε εμπλακεί ούτε στην επιτροπή, ούτε στην εφαρμογή. Ως μια πιθανή συνέπεια, η αρχιτεκτονική ποικίλλει σε μεγάλο βαθμό στην ποιότητα του σχεδιασμού και της εκτέλεσης, αλλά είναι εξ’ ολοκλήρου ασύνδετη στο  ευρύτερο πλαίσιο του καθόλου φιλικό με την αρχιτεκτονική κληρονομιά των Σκοπίων.

Στην υπόλοιπη πόλη έχω δει ενδέιξεις σεβασμού και θαυμασμού πολλών αρχιτεκτόνων, για τη δουλειά των Kenzo Tange και Janko Konstantinov, και η νεότερη γενιά αρχιτεκτόνων που βγαίνει από το ΣAM είναι σαφώς εμπνευσμένη από την «σκληρή» και μοντερνιστική κληρονομιά της Γιουγκοσλαβικής περιόδου . Δεν είναι τόσο οι αρχιτέκτονες του “Σκόπια 2014”. Η νεοκλασική και μπαρόκ αρχιτεκτονική του “Σκόπια 2014” είναι ξένα αντικείμενα σε μια πόλη πιο εξοικειωμένη με  στύλους στο  στυλ του Corbusian παρά με δωρικούς κίονες.

Μια δεύτερη πηγή της αποξένωσης προέρχεται από τα αυξανόμενα κόστη του “Σκόπια 2014” σε έναν πληθυσμό που παλεύει με την ανεργία και τους χαμηλούς μισθούς. Ενώ ο αρχικός προϋπολογισμός το 2010 εκτιμούσε τα συνολικά κόστη στα 80 εκατομμύρια ευρώ, η έκθεση του 2015 από το BIRN υπολόγισε το τρέχον κόστος να είναι το επιβλητικό των 560 εκατομμυρίων ευρώ. Επιπλέον, πολλοί άνθρωποι αισθάνονται ότι αυτό το ποσό δεν αντανακλάται στην ποιότητα κατασκευής ή στο πρότυπο του σχεδιασμού και της εκτέλεσης. Όλοι όσοι εμπλέκονται, συμπεριλαμβανομένων των αρχιτεκτόνων, γλύπτων και των κατασκευαστικών εταιριών πιέζονται από ερωτήσεις ώστε να λογοδοτήσουν. Η εκφρασμένη λογική του προγράμματος είναι να προσελκύσει τουρίστες και ξένες επενδύσεις. Αυτό λειτουργεί ως μια τρίτη πηγή της αποξένωσης για τους ντόπιους, αφού οι ίδιοι δεν ήταν ποτέ ένα πρωταρχικό μέλημα της μαζικής ανάπλασης, η οποία είναι εντελώς αποκομμένη από την καθημερινή ζωή των κατοίκων της. Εκεί όπου οι φίλοι μου κάποτε ψάρευαν στο ποτάμι έχει γίνει τώρα κέντρο για selfies και εκεί που κάποτε κάθονταν στη σκιά των δέντρων, ένα μνημείο ενός μακρινού προγόνου στέκεται στον μεσημεριανό ήλιο.

Οι κύριες λειτουργίες των νέων επεκτάσεων είναι διοικητικές, συμπεριλαμβανομένων, κατά ειρωνικό τρόπο, το συνταγματικό δικαστήριο (το οποίο στην πραγματικότητα θεωρεί το έργο Σκόπια 2014 παράνομο). Υπάρχουν επίσης δύο μουσεία, στα οποία μπορεί να μπει κανείς μόνο ως μέλος ενός γκρουπ που ξεναγείται από «ειδικούς» οι οποίοι αναπαράγουν την «επίσημη» ιστορία της Μακεδονίας. Αυτό που μου έχουν πει ήταν ότι, ένα κέντρο πόλης που κάποτε ήταν ανοιχτό και λειτουργικό για όλους (αν και «υπανάπτυκτο») έχει μετατραπεί σε παιδική χαρά για τουρίστες και για λίγους δημοσίους υπαλλήλους και τις πολιτικές ελίτ. Πολλοί ντόπιοι που μίλησα, όχι μόνο δεν είχαν κανένα λόγο να πάνε, αλλά και συνειδητά απέφευγαν να περιπλανθηθούν στο κέντρο της πόλης.

Αφού οι ντόπιοι αποκόπτονται όλο και περισσότερο από την πόλη τους, έχουν επίσης αναλάβει από μόνοι τους το ρόλο του τουρίστα. Ένα βράδυ ανάγκασα έναν φίλο, ένα μέλος των Ρομά της πόλης, να εξερευνήσει την περιοχή μαζί μου – φάγαμε παγωτό και περπατήσαμε κατά μήκος μιας από τις καινούριες, εντελώς περιττές γέφυρες – για μένα ήταν ένα τακτικό δρομολόγιο στις εξερευνήσεις μου, για αυτόν ήταν η πρώτη φορά που βρισκόταν εκεί. Κάποιος ο οποίος είναι για όλη του τη ζωή κάτοικος της πόλης πατώντας σε αυτή την γέφυρα μπαίνει σε έναν κόσμο που δεν είναι δικός του – έναν κόσμο που έμοιαζε πιο κοντά στην δική μου ιστορία και πολιτισμό παρά στη δική του, που δεν έχει καμία σχέση με την αίσθηση της ταυτότητας του, της κοινότητας ή της κοινωνικο-οικονομικής κατάστασης.

Ως οι ίδιοι τουρίστες πλέον, τι πρέπει οι Σκοπιανοί να πουν για το “Σκόπια 2014”; Από την εμπειρία μου οι ντόπιοι μιλάνε για το Σκόπια 2014 με τόση σύγχυση και αμηχανία, όπως κάθε τουρίστας, και ίσως περισσότερο, έχοντας δει τις ανατροπές και τις στροφές σε αυτή την παράξενη ιστορία. Δεν μπορούν να βγάλουν νόημα για κάποιο «μεγάλο όραμα», λένε ότι ακόμη και οι σχεδιαστές και οι αρχιτέκτονες οι ίδιοι δεν έχουν ένα σχέδιο, ότι απλά το φτιάχνουν καθώς προχωράνε. Στην πραγματικότητα, οι ντόπιοι δεν έχουν καλύτερη εικόνα από τα διεθνή μέσα ενημέρωσης και τις κλισέ ιστορίες τους για μια απόμακρη πόλη που γελιοποιεί τον εαυτό της.

Ένας διάλογος συγκεκριμένα κολλάει στο μυαλό μου, και ο οποίος συμπυκνώνει εξαιρετικά την όλη κατάσταση. Μια μέρα κατά τη διάρκεια της επίσκεψής μου έπινα καφέ στο κέντρο της πόλης με θέα την κεντρική πλατεία με έναν φίλο και τρεις συνεργάτες του (ένα βολικό σημείο συνάντησης και όχι ένα κανονικό στέκι). Καθώς καθόμασταν συζητώντας το “Σκόπια 2014”, αυτοί οι τρεις συνετοί άνθρωποι πήραν με τη σειρά να μου εξηγήσουν τις ιδέες τους. Ο πρώτος εξήγησε πώς και γιατί η κυβέρνηση επέλεξε τη γλυπτική και την αρχιτεκτονική για τα οποία ο ίδιος έβλεπε αποκλειστικά μια κομπίνα για ξέπλυμα χρήματος. Ο δεύτερος, πτυχιούχος Ιστορίας και Ιστορίας της Τέχνης, εξήγησε πώς η περιγραφή από αυτά που μας περιέβαλλαν σε καμία περίπτωση δεν αντιπροσώπευε την αλήθεια της ιστορίας της Μακεδονίας και εξέφρασε τη δυσπιστία για την ιστορία που πλασάρεται από το “Σκόπια 2014”. Ο τρίτος, του οποίου τα αγγλικά ήταν περιορισμένα, άρθρωσε μία μονάχα λέξη: Disneyland.

Η Rachel Ling έχει BA στις Αρχιτεκτονικές Σπουδές από το Πανεπιστήμιο του Nottingham και MSc στις Urban studies από το UCL. Έγραψε τη διατριβή της για τη μετα-σοσιαλιστική αρχιτεκτονική στα Σκόπια, και έχοντας προηγουμένως ζήσει στη Μακεδονία, ενδιαφέρεται για ό,τι έχει να κάνει με τη Μακεδονία. Η Rachel ενδιαφέρεται επίσης για τη στέγαση, τις συμμετοχικές διαδικασίες, και την αρχιτεκτονική και την πολεοδομική θεωρία. Είναι μέλος της συντακτικής ομάδας του Failed Architecture’s.

Πηγή Failed Architecture

Υποσημειώσεις.

[1]. Για το συγκεκριμένο θέμα έχουν γίνει και αγώνες ενάντια στην αναδιαμόρφωση του εν λόγω εμπορικού κέντρου από τοπικές πρωτοβουλίες αριστερών/αντιεξουσιαστικών ομάδων καθώς και πρωτοβουλίες πολιτών. Το ζήτημα είναι προφανώς μεγαλύτερό από την εναντίωση απλά σε ένα πολεοδομικό σχέδιο που δεν αρέσει στους κατοίκους. Έχει να κάνει με το γεγονός ότι το εν λόγω εμπορικό κέντρο, ένα από τα πιο λειτουργικά δημιουργήματα της γιουγκοσλαβικής αρχιτεκτονικής είναι ένα ιδιαίτερα λειτουργικό μέρος για την πόλη, όπου κάποιος μπορεί να περπατήσει, να κάνει ποδήλατο καθώς είναι ανοιχτό από παντού, κτλ, ενώ στο ίδιο μέρος έχουν βρει ασφαλές καταφύγιο, ζέστη και πρόσβαση σε καθαρό νερό και εγκαταστάσεις υγιεινής πλήθος αστέγων της πόλης. Η ιδιωτικοποίηση αλλά και η αναδιαμόρφωση σκοπεύει πρώτα και κύρια να «κλείσει» το κέντρο από όλες τις πλευρές με μεγάλες πόρτες, μόνο όσοι θέλουν να ψωνίσουν θα επιτρέπονται να εισέλθουν. Περισσότερα εδώ

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Information

This entry was posted on 11.02.2016 by in άρθρα/статья and tagged , , .

Πλοήγηση

Αρέσει σε %d bloggers: